Program wychowawczo - profilaktyczny

PROGRAM WYCHOWAWCZO-PROFILAKTYCZNY

Zespołu Szkół nr 6 im. Karola Brzostowskiego w Suwałkach

na rok szkolny 2026/2027

1. PODSTAWY PRAWNE

1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. nr 78 poz. 483 ze zm.).
2. Konwencja o Prawach Dziecka, przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych z 20 listopada 1989 r. (Dz.U. z 1991 r. nr 120, poz. 526).
3. Ustawa z 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2026 r. poz. 515).
4. Ustawa z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2025 r. poz. 881).
5. Ustawa z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2026 r. poz. 820).
6. Ustawa z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 2151 ze zm.).
7. Ustawa z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2023 r. poz. 1939, ze zm.).
8. Ustawa z 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1162, ze zm.).
9. Ustawa z 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (Dz.U. z 2026 r. poz. 163).
10. Ustawa z 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (Dz.U. z 2026 r. poz. 110).
11. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1604, ze zm.).
12. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 2018 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz.U. z 2018 r., poz. 467)
13. Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 14 lipca 2026 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz szkoły policealnej (Dz.U. z 2026 r. poz. 1012)
14. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1798).
15. Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 2 marca 2026 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U. z 2026 r. poz. 428).
16. Rozporządzenie MEiN z dnia 22 lipca 2022 r. w sprawie wykazu zajęć prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz przez nauczycieli poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz nauczycieli: pedagogów, pedagogów specjalnych, psychologów, logopedów, terapeutów pedagogicznych i doradców zawodowych (Dz.U. 2022 poz. 1610).
17. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz. U. 2020 poz. 1309).
18. Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 26 sierpnia 2024 r. zmieniające rozporządzenie
    w sprawie organizacji kształcenia, wychowania i opieki dzieci
    i młodzieży będących obywatelami Ukrainy (Dz.U. 2026 poz. 245).
19. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 18 sierpnia 2015 r. w sprawie zakresu
    i form prowadzenia w szkołach i placówkach systemu oświaty działalności wychowawczej, edukacyjnej, informacyjnej i profilaktycznej w celu przeciwdziałania narkomanii (Dz.U.
    z 2020 r. poz. 1449).
20. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1673).
21. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 września 2023 r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta” (Dz.U. z 2023 r. poz. 1870).
22. Podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2026/2027.
23. Statut Zespołu Szkół nr 6 im. Karola Brzostowskiego w Suwałkach.
24. Standardy Ochrony Małoletnich w Zespół Szkół nr 6 im. Karola Brzostowskiego
    w Suwałkach.

2. WSTĘP

Program Wychowawczo-Profilaktyczny Zespołu Szkół nr 6 im. Karola Brzostowskiego
w Suwałkach na rok szkolny 2026/2027 jest dokumentem wyznaczającym kierunki działań wychowawczych, profilaktycznych, edukacyjnych i opiekuńczych szkoły.

Program został zmodyfikowany o treści i działania uwzględniające:

• wnioski i rekomendacje wynikające z ewaluacji działań realizowanych w ramach Programu Wychowawczo-Profilaktycznego szkoły (czerwiec 2026)
• wnioski i rekomendacje wynikające z przeprowadzonej diagnozy w zakresie zagrożeń związanych z używaniem substancji psychotropowych, środków zastępczych oraz nowych substancji psychoaktywnych (wrzesień 2026)
• wnioski i rekomendacje wynikające z ewaluacji Standardów Ochrony Małoletnich
  w Zespole Szkół nr 6 im. Karola Brzostowskiego w Suwałkach (czerwiec 2026)
• potrzeby uczniów, rodziców i nauczycieli wynikające ze specyfiki funkcjonowania szkoły,
• priorytety polityki oświatowej państwa (ogłoszone przez MEN) na rok 2026/2027:

1. Wspieranie przedszkoli i szkół we wdrażaniu zmian wynikających z Reformy26. Kompas Jutra, ukierunkowanych na tworzenie szkoły wymagającej, wspierającej
   i przyjaznej rozwojowi ucznia.
2. Szkoła miejscem budowania odporności społecznej – kształtowanie postaw patriotycznych, obywatelskich i prospołecznych oraz odpowiedzialności
   za bezpieczeństwo własne i innych.
3. Edukacja zdrowotna w szkole – promowanie zdrowego stylu życia, aktywności ruchowej oraz przygotowanie uczniów do odpowiedzialnych zachowań prozdrowotnych i udzielania pierwszej pomocy.
4. Promowanie higieny cyfrowej i aktywności off-line. Rozwijanie umiejętności bezpiecznego poruszania się w sieci i krytycznego myślenia, w tym odpowiedzialnego korzystania ze sztucznej inteligencji, a także korzystania z funkcjonalności i zasobów Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej.
5. Rozpoznawanie potrzeb dzieci i młodzieży z wykorzystaniem oceny funkcjonowania
   w środowisku przedszkolnym i szkolnym. Wspieranie przedszkoli i szkół w zakresie współpracy z rodzicami w procesie edukacji, pomocy psychologiczno-pedagogicznej
   i wychowania w celu zapewnienia spójności i skuteczności wsparcia udzielanego każdemu dziecku.
6. Profilaktyka uzależnień behawioralnych i przeciwdziałanie przemocy rówieśniczej. Wspieranie zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży oraz udzielanie pomocy
   w kryzysach psychicznych.
7. Wspieranie podejmowania świadomych decyzji edukacyjno-zawodowych,
   ze szczególnym uwzględnieniem doradztwa zawodowego i promocji kształcenia zawodowego. Upowszechnienie nowej oferty kształcenia zawodowego wypracowanej
   z branżami.
8. Wspieranie ciekawości i aktywności poznawczej uczniów poprzez promowanie kształcenia interdyscyplinarnego i pracy projektowej oraz wykorzystywanie oceniania kształtującego
   i informacji zwrotnej w pracy z uczniem.

3. ZAŁOŻENIA OGÓLNE PROGRAMU WYCHOWAWCZO-PROFILAKTYCZNEGO

1. Definicja wychowania w rozumieniu dokumentów prawa oświatowego:

Art. 1 pkt 3 ustawy Prawo oświatowe mówi, że „Wychowanie to wspieranie dziecka
w rozwoju ku pełnej dojrzałości w sferze fizycznej, emocjonalnej, intelektualnej, duchowej i społecznej, które powinno być wzmacniane  i uzupełniane przez działania
z zakresu profilaktyki dzieci i młodzieży”.

2. Założenia działań w zakresie profilaktyki i wychowania w szkole:

• tworzenie szkoły wymagającej, wspierającej i przyjaznej uczniowi;
• budowanie relacji opartych na szacunku, odpowiedzialności, empatii i współpracy;
• wspieranie rozwoju społecznego, emocjonalnego, poznawczego i zawodowego młodzieży;
• wzmacnianie zdrowia fizycznego i psychicznego oraz umiejętności dbania o własny dobrostan;
• zapobieganie przemocy, zachowaniom ryzykownym i uzależnieniom;
• rozwijanie kompetencji cyfrowych, higieny cyfrowej, krytycznego myślenia oraz odpowiedzialnego korzystania z AI i ZPE;
• rozwijanie postaw patriotycznych, obywatelskich, prospołecznych
  i odpowiedzialności za bezpieczeństwo;
• wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnianie uczniom ze zróżnicowanymi potrzebami odpowiedniego wsparcia;
• współpraca z rodzicami oraz instytucjami wspierającymi szkołę;
• przygotowanie młodzieży do samodzielnego funkcjonowania w życiu społecznym, edukacyjnym i zawodowym.

3. Zadania wychowawczo-profilaktyczne szkoły będą realizowane z uwzględnieniem następujących sfer rozwoju ucznia:

• Bezpieczeństwo – profilaktyka zachowań ryzykownych (problemowych)
• Kultura – kształtowanie wartości, norm i wzorów zachowań oraz rozwijanie kompetencji intelektualnych,
• Relacje – kształtowanie postaw społecznych oraz rozwijanie kompetencji społecznych i emocjonalnych;
• Zdrowie – edukacja zdrowotna oraz kształtowanie postaw prozdrowotnych w sferze fizycznej.

4. SYLWETKA ABSOLWENTA:

Absolwent Zespołu Szkół nr 6 im. Karola Brzostowskiego w Suwałkach powinien być osobą przygotowaną do dalszego kształcenia, wejścia na rynek pracy
i odpowiedzialnego uczestnictwa w życiu społecznym. To obywatel Europy XXI wieku, który:

• zna swoje mocne strony, możliwości i obszary wymagające rozwoju;
• potrafi wyznaczać cele i podejmować odpowiedzialność za własne decyzje;
• szanuje siebie i innych, respektuje granice oraz prawa drugiego człowieka;
• potrafi komunikować się, współpracować i rozwiązywać konflikty w sposób konstruktywny;
• zna zasady dbania o zdrowie fizyczne i psychiczne oraz wie, gdzie szukać pomocy;
• rozpoznaje zachowania ryzykowne i zna sposoby przeciwdziałania uzależnieniom;
• potrafi bezpiecznie i odpowiedzialnie korzystać z technologii cyfrowych, internetu i narzędzi AI;
• myśli krytycznie, potrafi oceniać wiarygodność informacji i korzystać z informacji w sposób odpowiedzialny;
• prezentuje postawę patriotyczną, jest aktywny społecznie, zna swoje prawa
  i obowiązki oraz respektuje zasady życia społecznego;
• zna zasady bezpieczeństwa i podstawowe zasady udzielania pierwszej pomocy;
• jest przygotowany do podejmowania świadomych decyzji edukacyjnych
  i zawodowych;
• docenia znaczenie uczenia się, rozwoju osobistego, pracy i odpowiedzialności.

5. ANALIZA DOTYCHCZASOWYCH DZIAŁAŃ SZKOŁY

W szkole realizowane są działania wychowawcze i profilaktyczne odpowiadające na bieżące potrzeby uczniów oraz zadania wynikające z programu szkoły. Podejmowane działania obejmują m.in.:

• zajęcia wychowawcze i profilaktyczne prowadzone przez wychowawców oraz specjalistów;
• indywidualną pracę pedagoga szkolnego, pedagoga specjalnego i psychologa oraz udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej;
• działania integracyjne i wzmacniające relacje rówieśnicze;
• kampanie i akcje profilaktyczne dotyczące przeciwdziałania przemocy, uzależnieniom i zachowaniom ryzykownym;
• edukację zdrowotną, w tym działania dotyczące zdrowia psychicznego, aktywności fizycznej i dobrostanu;
• współpracę z instytucjami zewnętrznymi, m.in. Powiatową Stacją Sanitarno-Epidemiologiczną w Suwałkach, Komendą Miejską Policji w Suwałkach oraz organizacjami i specjalistami wspierającymi szkołę;
• wycieczki, wyjścia, projekty, konkursy i przedsięwzięcia rozwijające zainteresowania uczniów oraz integrujące społeczność szkolną;
• działania związane z doradztwem zawodowym i przygotowaniem uczniów
  do funkcjonowania na rynku pracy;
• współpracę z rodzicami oraz bieżące monitorowanie frekwencji, zachowania
  i postępów uczniów.

Wnioski z ewaluacji działań realizowanych w roku szkolnym 2025/2026 zostały wykorzystane przy planowaniu programu na rok 2026/2027.

Diagnozę potrzeb i problemów dokonano na podstawie:

• wyników ewaluacji programu wychowawczo-profilaktycznego realizowanego
  w roku szkolnym 2025/2026 (analiza dokumentacji, rozmowy z uczniami, rodzicami uczniów, nauczycielami, wychowawcami klas),
• spostrzeżeń i uwag wychowawców klas, nauczycieli, pedagoga szkolnego, pedagogów specjalnych, psychologa, dotyczących funkcjonowania psychofizycznego uczniów i ich aktywności,
• obserwacji i analizy bieżących zachowań uczniów na terenie szkoły,
• uwag rodziców pod adresem szkoły zgłaszanych telefonicznie bądź w innej formie z wykorzystaniem komunikatorów,
• analizy czynników ryzyka i czynników chroniących.

Czynniki ryzyka:

• agresja fizyczna, psychiczna i werbalna w relacjach rówieśniczych;
• używanie e-papierosów, alkoholu i substancji psychoaktywnych oraz inne zachowania o charakterze uzależniającym;
• nadmierne korzystanie z mediów społecznościowych i nowoczesnych technologii;
• niska odporność psychiczna,
• brak umiejętności konstruktywnego rozwiązywania konfliktów i słabe kompetencje społeczne;
• występowanie problemów i chorób w środowisku rodzinnym;
• przemoc domowa i sytuacje rodzinne wymagające wsparcia;
• rodziny pozostające pod nadzorem sądu;
• trudna sytuacja społeczno-ekonomiczna części rodzin;
• nieprzewidywalne zagrożenia bezpieczeństwa;
• ambiwalentne postawy wobec uchodźców i osób o odmiennych doświadczeniach kulturowych;
• postawy i przekonania o charakterze aspołecznym;
• niska motywacja do nauki;
• absencja uczniów wpływająca na wyniki nauczania i wyniki egzaminów zewnętrznych.

Czynniki chroniące:

• znajomość sytuacji środowiskowej uczniów;
• silne więzi uczniów z rodzicami lub prawnymi opiekunami;
• pozytywny wpływ rówieśników;
• wartości etyczne i religijne;
• zainteresowania pozalekcyjne i aktywność ukierunkowana na samorozwój;
• motywacja do rozwoju i zdobywania nowych doświadczeń;
• możliwość bieżącego monitorowania postępów i frekwencji za pośrednictwem e-dziennika;
• wsparcie ze strony szkoły oraz mediatorów rówieśniczych;
• obecność specjalistów szkolnych;
• dostęp do bezpłatnej pomocy specjalistycznej i sprawdzonych stron internetowych.

Obszary problemowe wynikające z przeprowadzonej diagnozy:

• używanie e-papierosów, substancji psychoaktywnych i alkoholu;
• nadmierne korzystanie z mediów społecznościowych i nowoczesnych technologii;
• niska odporność psychiczna i trudności w dbaniu o własny dobrostan;
• przemoc rówieśnicza i domowa oraz trudności w reagowaniu na sytuacje krzywdzenia;
• trudności w rozwiązywaniu konfliktów i deficyty kompetencji społecznych;
• niska motywacja do nauki i potrzeba lepszego przygotowania do konkurencyjnego rynku pracy;
• absencja uczniów i jej wpływ na proces uczenia się oraz wyniki egzaminów zewnętrznych;
• potrzeba wzmacniania akceptacji różnorodności i równego traktowania uczniów.

Ważne wydarzenia o charakterze wychowawczo – profilaktycznym w życiu szkoły.

Na terenie szkoły stwarza się różnorodne sytuacje wychowawczo-edukacyjno-profilaktyczne umożliwiające osiągnięcie założonych celów wychowawczych
i profilaktycznych. Są to między innymi:

• uroczystości i wydarzenia wynikające z kalendarza szkolnego i państwowego;
• działania integracyjne klas i społeczności szkolnej;
• kampanie i akcje dotyczące przeciwdziałania przemocy i krzywdzeniu dzieci
  i młodzieży;
• działania profilaktyczne dotyczące uzależnień i zachowań ryzykownych;
• wydarzenia promujące zdrowie, aktywność fizyczną i dobrostan;
• obchody i przedsięwzięcia związane z prawami człowieka, prawami dziecka
  i przeciwdziałaniem dyskryminacji;
• wycieczki edukacyjne, krajoznawcze i integracyjne;
• projekty, konkursy, wolontariat i działania samorządu uczniowskiego;
• spotkania i warsztaty prowadzone we współpracy z instytucjami zewnętrznymi.

Celem uroczystości szkolnych jest podtrzymywanie tradycji szkolnej, kształtowanie uczucia przynależności do społeczności klasowej, szkolnej i lokalnej, kształtowanie szacunku do symboli szkolnych i narodowych oraz umiejętności odpowiedniego zachowania się podczas uroczystości, rozwijanie aktywnej postawy podczas organizacji uroczystości szkolnych, przygotowanie do pełnienia ról społecznych, kształtowanie postaw prospołecznych i prozdrowotnych.

6. STRATEGIA WYCHOWAWCZO-PROFILAKTYCZNA SZKOŁY:

Program Wychowawczo-Profilaktyczny na rok szkolny 2026/2027 wyznacza kierunki działań wychowawczych, profilaktycznych, edukacyjnych i opiekuńczych szkoły,

Kultura – wartości, normy i wzory zachowań

Relacje – kształtowanie postaw społecznych

Zdrowie – edukacja zdrowotna

Bezpieczeństwo – profilaktyka zachowań ryzykownych

 

CELE I ZADANIA:

Wychowawcy klas realizują zadania zawarte w programie wychowawczo-profilaktycznym na godzinach z wychowawcą, a nauczyciele – na zajęciach edukacyjnych. Propozycje tematów zajęć z wychowawcą zawiera załącznik do programu.

Działania wychowawczo-profilaktyczne prowadzone są we współpracy:

• nauczycieli, wychowawców, pedagoga, pedagoga specjalnego, psychologa, dyrekcji,
• rodziców i prawnych opiekunów – konsultacje, zebrania, indywidualne rozmowy, wspólne planowanie i monitorowanie pomocy,
• Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Suwałkach – działania
  z zakresu profilaktyki i edukacji zdrowotnej,
• KMP w Suwałkach – bezpieczeństwo, odpowiedzialność prawna nieletnich
  i młodzieży, profilaktyka zachowań ryzykownych;
• organizacji pozarządowych i stowarzyszeń – warsztaty, kampanie i działania profilaktyczne;
• poradni i specjalistów – konsultacje, diagnoza i wsparcie psychologiczno-pedagogiczne;
• instytucji pomocy społecznej i podmiotów działających na rzecz rodziny – wsparcie uczniów i rodzin w sytuacjach wymagających pomocy;

Monitoring programu prowadzony jest przez cały rok szkolny. Obejmuje obserwację funkcjonowania uczniów, analizę frekwencji i postępów w nauce, analizę zachowań
i sytuacji wychowawczych oraz analizę realizacji zaplanowanych działań.

Działania realizujące kierunki polityki oświatowej Państwa oraz Programu wychowawczo-profilaktycznego  zawarte są w Planie Pracy szkoły na rok szkolny 2026/2027.

Wykorzystywane narzędzia:

• ankiety i badania diagnostyczne;
• obserwacja uczniów;
• rozmowy z uczniami, rodzicami, nauczycielami i specjalistami;
• analiza dokumentacji szkolnej i e-dziennika;
• analiza frekwencji, postępów edukacyjnych i zachowania;
• sprawozdania i podsumowania działań wychowawczo-profilaktycznych;
• analiza udziału uczniów w projektach, kampaniach, warsztatach i wydarzeniach.
  
  Ewaluacja programu przeprowadzana jest w celu oceny stopnia realizacji założonych celów, skuteczności podejmowanych działań oraz rozpoznania nowych potrzeb. Wnioski z ewaluacji są podstawą do modyfikacji programu w kolejnym roku szkolnym.