Program wychowawczo - profilaktyczny

ROGRAM WYCHOWAWCZO-PROFILAKTYCZNY

w roku szkolnym 2025/2026

 

Zadania programu:

1. Kształtowanie myślenia analitycznego poprzez interdyscyplinarne podejście
   do nauczania przedmiotów przyrodniczych i ścisłych oraz poprzez rozwijanie umiejętności matematycznych w kształceniu ogólnym.
2. Szkoła miejscem edukacji obywatelskiej - kształtowanie postaw patriotycznych, społecznych i obywatelskich, odpowiedzialności za region i ojczyznę, dbałości o bezpieczeństwo własne i innych.
3. Promocja zdrowego trybu życia w szkole - kształtowanie postaw i zachowań prozdrowotnych. Wspieranie aktywności fizycznej uczniów.
4. Profilaktyka przemocy rówieśniczej. Zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży, wsparcie w kryzysach psychicznych.
5. Promowanie higieny cyfrowej i bezpiecznego poruszania się w sieci. Rozwijanie umiejętności krytycznej analizy informacji dostępnych w Internecie. Poprawne metodycznie wykorzystywanie przez nauczycieli nowoczesnych technologii, w szczególności opartych na sztucznej inteligencji oraz korzystanie z zasobów Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej.
6. Wspieranie aktywności poznawczej i poczucia sprawczości ucznia poprzez promowanie oceniania kształtującego i metod aktywizujących w dydaktyce.
7. Rozwijanie poczucia przynależności do społeczności mikro i makro społecznej, psychoedukacja w zakresie zachowań prospołecznych. Profilaktyka w zakresie przeciwdziałania uzależnieniom, przemocy domowej i innym dysfunkcjom społecznym.

W tworzeniu Szkolnego Programu Wychowawczo- Profilaktycznego nacisk został położony na diagnozę środowiska szkolnego i identyfikację problemów tzn. rozpoznanie obszarów trudnych, czynników chroniących i ryzyka dotyczących uczniów szkoły.

Realizacja programu wychowawczego-profilaktycznego opiera się o zapisy wdrożonych Standardów Ochrony Małoletnich.
 

Diagnoza potrzeb i problemów jest dokonywana na podstawie:

• analizy dokumentów szkolnych (dzienniki lekcyjne i protokoły zebrań rady pedagogicznej),
• spostrzeżeń i uwag wychowawców klas, nauczycieli, specjalistów, rodziców i uczniów,
• obserwacji bieżących zachowań uczniów,
• ankiet,
• analizy sytuacji geopolitycznej.
   

Rozpoznane czynniki ryzyka:

• niebezpieczne zachowania inicjowane nieograniczonym dostępem do mediów i portali społecznościowych,
• uzależnienia  i inne choroby w rodzinach uczniów i wśród uczniów,
• przemoc domowa,
• obecność w szkole osób z nadzorem kuratoryjnym nad rodzinami,
• zła sytuacja społeczno-ekonomiczna rodzin,
• agresja fizyczna, psychiczna i werbalna w relacjach interpersonalnych,
• zachowania lekceważące i niepożądane w relacjach interpersonalnych,
• możliwość wystąpienia nieprzewidywalnych zmian związanych z zagrożeniami bezpieczeństwa,
• ambiwalentna postawa wobec uchodźców,
• dysspołeczne przekonania i postawy.

Rozpoznane czynniki chroniące:

• znajomość sytuacji środowiskowej uczniów,
• silne więzi uczniów z rodzicami, opiekunami prawnymi,
• ułatwiona kontrola postępów w nauce oraz frekwencji uczniów dzięki e-dziennikowi,
• pozytywny wpływ środowiska rówieśniczego,
• wyznawane wartości etyczne i religijne,
• zainteresowania uczniów nauką i własnym rozwojem,
• motywacja uczniów do zdobywania pracy i doświadczenia,
• możliwość korzystania ze wsparcia mediatora szkolnego oraz rówieśniczego w sytuacji wystąpienia konfliktu w szkole,
• wsparcie specjalistów pracujących na terenie szkoły,
• bezpłatny dostęp do specjalistów instytucji zewnętrznych oraz dedykowanych rozwojowi stron internetowych.

Obszary problemowe wynikające z przeprowadzonej diagnozy:

• absencja uczniów na zajęciach szkolnych stacjonarnych mająca duży wpływ na osiągane wyniki w nauce (m. in. egzaminów zewnętrznych),
• używanie wśród młodzieży nikotyny, alkoholu, środków psychoaktywnych, nadużywanie portali społecznościowych, nowoczesnych technologii,
• brak umiejętności rozwiązywania konfliktów rówieśniczych,
• niska motywacja do nauki w zestawieniu z wysoką konkurencją na rynku pracy,
• brak wykształconych kompetencji społecznych,
• brak umiejętności dbałości o dobrostan i zdrowie psychiczne.

Działania zawarte w Programie Wychowawczo - Profilaktycznym szkoły poddano ewaluacji w czerwcu 2025r.

Program został zmodyfikowany w wrześniu 2025 r. o treści i działania uwzględniające:

• priorytety polityki oświatowej państwa na rok 2025/2026,
• wnioski i rekomendacje wynikające z ewaluacji działań realizowanych w ramach Programu Wychowawczo Profilaktycznego Szkoły (czerwiec 2025),
• wyniki diagnozy problemów uczniów „Analiza sytuacji edukacyjno-wychowawczej w klasie” opracowana przez wychowawców w dwóch półroczach,
• diagnoza potrzeb przeprowadzona wśród pierwszych klas
• potrzeby uczniów, rodziców i nauczycieli wynikające ze specyfiki funkcjonowania szkoły.

Przytoczone dane z ankiet wskazują, że planując działania należy położyć nacisk na kształtowanie wspierającego środowiska szkolnego, integracji klasowej i społecznej. Wskazanym jest praca w kierunku przeciwdziałania przemocy domowej oraz rówieśniczej. Psychoedukacja w kierunku świadomości problemu uzależnień i innych patologii  społecznych. Kształtowanie postaw akceptujących różnorodność,  kreujących wspierające środowisko szkolne,  budowanie wspierających relacji między nauczycielami, uczniami i rodzicami. Realizowanie edukacji zdrowotnej, w tym zdrowia psychicznego, wyrównywanie szans edukacyjnych uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, odmiennych kulturowo, przybywających zza granicy i wielojęzycznych.

Warto kontynuować organizację różnorodnych akcji wychowawczo – edukacyjno – profilaktycznych umożliwiających osiągnięcie założonych celów. Między innymi projekty, konkursy, uroczystości i imprezy szkolne, które pozwalają realizować założone cele wychowawczo-profilaktyczne oraz kształtować konstruktywne postawy uczniów. Ważną rolę pełnią również wycieczki edukacyjne i udział w zadaniach organizowanych przez inne podmioty oraz współpraca ze środowiskiem lokalnym.

Propozycje obszarów zajęć ze specjalistami, wychowawcami i nauczycielami w kontekście kierunków realizacji polityki oświatowej:

1. Kształtowanie myślenia analitycznego poprzez interdyscyplinarne podejście do nauczania przedmiotów przyrodniczych i ścisłych oraz poprzez rozwijanie umiejętności matematycznych w kształceniu ogólnym.

Realizacja: nauczyciele przedmiotów przyrodniczych i ścisłych

Przykładowe działania:

• „Dzień Tabliczki Mnożenia”
• „Światowego Dnia Logistyki”
• „Matematyka a emocje”
• „Projekt Matematyka w zawodzie”

Formy realizacji: quiz, warsztaty, projekt klasowy, prezentacje.

2. Szkoła miejscem edukacji obywatelskiej - kształtowanie postaw patriotycznych, społecznych i obywatelskich, odpowiedzialności za region i ojczyznę, dbałości o bezpieczeństwo własne i innych.

Realizacja: nauczyciele przedmiotów humanistycznych i przyrodniczych/nauczyciele bibliotekarze

Przykładowe działania:

• Narodowe czytanie twórczości Jana Kochanowskiego;
• Światło pamięci Niezwyciężonym w dekadę 100 lecie odzyskania Niepodległości
• Konkurs multimedialny „Korzenie i skrzydła”:
• Projekt  „My region - history, culture, traditions”;
• Turniej „Gramy Fair Play dla Ojczyzny”
• Stawiam na patriotyzm – stawiam na siebie
• Świat z wartościami. My Polacy
• Dziedzictwo kulturowe regionu (kuchnia, gwara, tradycja)
• Akcja sprzątanie świata

Formy realizacji: przeczytanie krótkiego utworu;  konkurs multimedialny; przygotowanie prezentacji; działania wolontarystyczne; międzyklasowe rozgrywki;

3. Promocja zdrowego trybu życia w szkole - kształtowanie postaw i zachowań prozdrowotnych. Wspieranie aktywności fizycznej uczniów.

Realizacja: wychowawcy/specjaliści/ nauczyciele przedmiotów wychowania fizycznego

Przykładowe działania:

• „Światowy Dzień Rzucania Palenia”
• „Tydzień świadomości HIV/AIDS”
• „Organizacja Pierwszego Dnia Wiosny”
• „Ze zdrowiem mi po drodze”
• Wycieczka szkolna na targi w Poznaniu
• „Wyprawa kadrem”
• „Zdrowie na talerzu – witaminy i pierwiastki w roli głównej”
• Projekt „Healthy Lifestyle – Healthy Mind”
• „Symulacje wypadków i pierwszej pomocy”
• „Warsztat Focus  Flow”
• „ Zdrowie – podejście holistyczne”
• „Dbam o zdrowie – w zdrowym ciele zdrowy duch”
• „Stop! Nie uzależniam się”
• „Anoreksja i bulimia - zaburzenia odżywiania”
• „ Zdrowy tydzień”

Formy realizacji: m.in. akcja edukacyjna; współpraca międzyinstytucjonalna z Sanepid, Wydziałem Zdrowia PUZ; cykliczne wycieczki; wykonanie gazetki; plakaty; ulotki; techniki mindfulness, gry i zadania interaktywne; wyjścia.

4. Profilaktyka przemocy rówieśniczej. Zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży, wsparcie w kryzysach psychicznych.

Ogólnopolskie projekty profilaktyczne:

• „Wsparcie rówieśnicze w zakresie zdrowia psychicznego młodzieży (peer support)"
• „Szkoła z klasą”
• „Kariera bez barier”

Przykładowe działania:

• Projekt „English & Emotions”
• „Tydzień Mediacji oraz Międzynarodowy Dzień Mediacji”
• „Wiosna z gonitwą myśli – ADHD”
• „Skrzynka zaufania w klasie”
• Akcja TOLERANCJA
• Projekt „Mosty”
• „Depresja u dzieci i młodzieży. Gdzie szukać pomocy? „
• „Choroby cywilizacyjne  – rozpoznawanie i radzenie w sytuacjach trudnych”
• „Bez przemocy, z empatią – dbamy o siebie i innych”

Realizacja: dyrektor, koordynatorzy projektów, wychowawcy, nauczyciele, specjaliści.

Formy realizacji: współpraca z instytucjami zewnętrznymi m.in. środowiskiem medycznym, wizyty w placówkach ochrony zdrowia i terapeutycznych, skrzynka zaufania; nagranie filmu, prace plastyczne; scenki., warsztaty; konkursy, plebiscyty; gry terenowe; wystawa plastyczna

5. Promowanie higieny cyfrowej i bezpiecznego poruszania się w sieci. Rozwijanie umiejętności krytycznej analizy informacji dostępnych w Internecie. Poprawne metodycznie wykorzystywanie przez nauczycieli nowoczesnych technologii,  w szczególności opartych na sztucznej inteligencji oraz korzystanie z zasobów Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej.

Realizacja: nauczyciele przedmiotów zawodowych

Przykładowe działania:

• „AI w reklamie”
• „Dzień Bezpiecznego Internetu”
• „Cyberzagrożenia – Jak rozpoznać i unikać oszustw internetowych, phishingu oraz innych niebezpieczeństw”
• „Sztuczne inteligencja – pomoc czy pułapka? „
• "Rola mediów i informacji”

Formy realizacji: warsztaty, pogadanki, wizyty studyjne, zaproszenie kreatywnych osób, wykorzystanie platformy ZPE, technologii AI; kampania informacyjna; spotkanie z psychodietetykiem i pedagogiem

6. Wspieranie aktywności poznawczej i poczucia sprawczości ucznia poprzez promowanie oceniania kształtującego i metod aktywizujących w dydaktyce.

Realizacja: wychowawcy, nauczyciele bibliotekarze:

Przykładowe działania:

• „Reklama w praktyce”
• „Portfolio sukcesów”
• „Ocenianie koleżeńskie”
• Międzyszkolny konkurs j. angielskiego pt. BELL - BE ENGLISH LEARNING LOVERS”
• „Zielna dla klimatu” – ekologiczne podchody
• Wdrażanie rutyn myślenia krytycznego (metoda 4K) np. „Pomyśl – Porozmawiaj – Podziel się”, „Widzę – Myślę – Zastanawiam się”

Formy realizacji: warsztaty, pogadanki, wizyty studyjne, zaproszenie ciekawych/kreatywnych osób, akcje szkolne, konkursy, tworzenie portfolio, debata; gra dydaktyczna, quiz

7.Rozwijanie poczucia przynależności do społeczności mikro i makro społecznej, psychoedukacja w zakresie zachowań prospołecznych. Profilaktyka w zakresie przeciwdziałania uzależnieniom, przemocy domowej i innym dysfunkcjom społecznym.

Realizacja: specjaliści, wychowawcy, nauczyciele

Przykładowe działania:

• Projekt „Moja kampania od A do Z”
• „Reklama w praktyce”
• „Klient ma zawsze rację?”

Formy realizacji: kampanie reklamowe;  gra dydaktyczna; udział w otwartej rozprawie sądowej; psychoedukacja realizowana przez specjalistów; warsztaty edukacyjne realizowane przez specjalistów; współpraca międzyinstytucjonalna z Sanepid, debaty społeczne organizowane przez Policję, pogadanki profilaktyczne prowadzone przez policjantów, wizyty w Areszcie Śledczym;

Termin realizacji – cały rok szkolny.

Osoby odpowiedzialne – koordynatorzy projektów, wychowawcy, nauczyciele, specjaliści.

Zakres tematyczny oraz formy realizacji pozostają w dyspozycji wychowawców klasy i są dostosowane do bieżących potrzeb uczniów.

Cele ewaluacji Programu Wychowawczo-Profilaktycznego

• uzyskanie informacji o efektach zrealizowanych działań,
• sprawdzenie stopnia osiągnięcia założonych celów, ocena sposobu realizacji pod kątem skuteczności działań,
• dostosowanie działań do bieżących potrzeb.

Przebieg pracy wychowawczo - profilaktycznej i jej efekty poddawane będą systematycznej obserwacji i analizie oraz ocenie pod kątem efektywności działań. Ewaluacja zrealizowanych działań służy podniesieniu jakości działań, opracowaniu wniosków oraz rekomendacji na przyszłość.

Sposoby i środki ewaluacji:

• obserwacja i analiza zachowań uczniów,
• obserwacja postępów w nauce,
• analiza frekwencji.

Narzędzia ewaluacji:

• ankieta,
• obserwacja,
• podsumowanie działań profilaktyczno-wychowawczych,
• analiza dokumentacji szkolnej.